Mroczne zakamarki podświadomości: Tajemnica “Koszmaru” Henry’ego Fuseliego

Historia sztuki pełna jest pięknych pejzaży i wzniosłych portretów, ale to obrazy dotykające ludzkich lęków i niewyjaśnionych zjawisk zapadają nam w pamięć najmocniej. Dziś przyjrzymy się dziełu, które na stałe weszło do kanonu popkultury i wyznaczyło nowe trendy dla całych pokoleń. Namalowany w 1781 roku Koszmar (The Nightmare) szwajcarskiego artysty Henry’ego Fuseliego, to fascynujące studium tego, jak dawniej wykorzystywano symbole w malarstwie gotyckim do opisywania zjawisk psychologicznych.

Czym jest “Koszmar”?

W przeciwieństwie do większości prac pokazywanych wówczas w Królewskiej Akademii w Londynie, dzieło Fuseliego nie nawiązywało do Biblii, historii czy moralizatorstwa. Przedstawia ono śpiącą, bezwładnie ułożoną kobietę, nad którą góruje przerażający demon (inkub), a zza kurtyny wychyla się łeb upiornego, ślepego konia (mara).

Całość zanurzona jest w mroku, a jedyne źródło światła pada bezpośrednio na jasną postać kobiety, co nadaje scenie bardzo teatralny, dramatyczny charakter.

Paraliż senny uwieczniony na płótnie

Dziś historycy sztuki oraz psycholodzy zgadzają się, że Fuseli w genialny sposób zilustrował zjawisko, które dzisiaj znamy jako paraliż senny. To stan, w którym osoba budzi się, ale jej ciało wciąż pozostaje bezwładne (z powodu braku kontroli nad mięśniami). Często towarzyszy temu uczucie duszności, silnego ucisku na klatkę piersiową (stąd demon siedzący na piersi kobiety) oraz halucynacje przerażających obecności w pokoju. XVIII-wieczni widzowie nie znali jeszcze pojęć z zakresu psychoanalizy, dlatego symbole w malarstwie gotyckim – demony, upiory i duchy – świetnie tłumaczyły to pierwotne, duszne przerażenie. O tym, jak odczytywać znaki w starszych dziełach, piszemy w tekście: Podstawy historii sztuki: co każdy początkujący wiedzieć powinien.

Niektórzy krytycy widzą w tym obrazie coś jeszcze – wyraz osobistego bólu artysty. Kobieta z obrazu bardzo przypomina dawną, nieszczęśliwą miłość Fuseliego (Annę Landolt), która odrzuciła jego względy. Niezależnie od interpretacji, groza bijąca z tego płótna inspirowała później największych twórców – mówi się nawet, że Mary Shelley, pisząc słynnego Frankensteina, miała przed oczami właśnie to dzieło.

Uwolnij własną wyobraźnię (bez koszmarów!)

Niezależnie od tego, czy fascynuje Cię romantyzm, mrok, czy po prostu chcesz spróbować czegoś nowego – malarstwo to wspaniały sposób na uwolnienie emocji ukrytych w naszej podświadomości. W przeciwieństwie do dusznej atmosfery u Fuseliego, w Winem Malowane gwarantujemy pełen relaks, swobodę i dużo śmiechu!

Nie bój się eksperymentować na płótnie. Zerknij na nasz Przewodnik krok po kroku: malowanie dla początkujących, aby poczuć się pewniej, a potem odwiedź nasze niezwykłe przestrzenie. Nasze zróżnicowane eventy to idealny pomysł na wyjście! Organizujemy wspaniałe imprezy integracyjne dla firm, pełne luzu i nieszablonowych pomysłów na team-building. Jeśli szukasz czegoś dla mniejszego grona lub chcesz wyjść do ludzi – sprawdź nasze eventy otwarte. A może chcesz celebrować ważny moment? Postaw na imprezy prywatne lub zaszalej, rezerwując termin na malarskie wieczory panieńskie! Czeka też na Ciebie szeroki wybór innych zajęć – na przykład wyjątkowe warsztaty rękodzieła w Warszawie. Dołącz do nas i sprawdź, jak odprężające potrafi być malowanie przy dobrym drinku!

Źródło: https://www.dailyartmagazine.com/the-nightmare-by-henry-fuseli/